Πως οι λέξεις που λέμε καθορίζουν τη ζωή μας

Οι λέξεις δεν είναι απλά ήχος που χρησιμοποιούμε για να επικοινωνήσουμε και να εκφραστούμε.

Ορίζουν τη ζωή και την επαφή μας με τους άλλους, εκφράζουν σκέψεις και συναισθήματα, κι όμως, πόσο λίγο τις προσέχουμε! Είναι οι λέξεις. Τις «εκπέμπουμε» σε ευχές, προσευχές και κατάρες, για να ξορκίσουμε φόβους μας, να διώξουμε ή να ελκύσουμε κάποιον.

Κι όμως, η δύναμή τους είναι Τέχνη, που προκαθορίζει τα γεγονότα. Δείτε λοιπόν τι έχουν να σας μάθουν οι επόμενες λέξεις!

Αν τα αρχαία κείμενα λένε αλήθεια, ότι δηλαδή όλα ξεκίνησαν από τον «αρχικό λόγο», τότε ο κόσμος μας ζει από τον κραδασμό αυτού του πρώτου ήχου. Όλα είναι ένας παλμός. Άλλοτε «αόρατος», όπως οι σκέψεις μας, και άλλοτε «ορατός», όπως οι λέξεις μας.

Κάθε λέξη που χρησιμοποιούμε έχει μια δυναμική. Είναι δύναμη, γιατί με τον παλμό της αλλάζει το χωροχρόνο μέσα στον οποίο ζούμε και ανάλογα με το πώς θα ειπωθεί μπορεί να ενταχθεί στον πρωταρχικό παλμό του λόγου ή να είναι αντίθετη στον κοσμικό ρυθμό. Κι έχει μια δυναμική, γιατί είναι προπομπός δράσεων.

Οι λέξεις είναι σαν να ανοίγουν ένα δρόμο, συνεπώς επηρεάζουν το μέλλον μας και συνεχίζουν να πάλλονται γύρω και μέσα μας για πολύ καιρό αφότου έχουν ειπωθεί. «Πεθαίνει η λέξη αν ειπωθεί, λένε μερικοί. Εγώ όμως λέω πως τότε μόλις ξεκινά να ζει», λέει η σημαντική ποιήτρια Emily Dinkinson. Επομένως, είμαστε πιασμένοι σ’ ένα δίχτυ κραδασμών των λέξεων που έχουμε πει κι έχουμε ακούσει και η δόνησή του επηρεάζει τη συμπεριφορά μας, τις επιλογές και την ευτυχία μας!

Πόσες λέξεις σπαταλάμε αλόγιστα κάθε μέρα! Κι όμως, δεν κατανοούμε πλήρως το νόημά τους και δεν αντιλαμβανόμαστε ότι η ζωή μας καθρεφτίζεται μέσα τους!

Είμαστε οι λέξεις

Σε παλαιότερες εποχές οι άνθρωποι έλεγαν ότι ο άνθρωπος είναι ο λόγος του. Εμπιστεύονταν ο ένας τον άλλο με ένα «λόγω τιμής». Οι λέξεις ήταν πολύτιμες, ήταν ποτισμένες από τον ψυχισμό του ανθρώπου, μια προέκτασή του. Κι όπως είμαστε προσεκτικοί μήπως τραυματίσουμε ένα μέλος του σώματός μας, έτσι έλεγαν ότι πρέπει να προσέχουμε και με τις λέξεις, γιατί είναι κομμάτι μας. Η σύγχρονη επιστήμη (νευρολογία, βιολογία, ανθρωπολογία, γλωσσολογία κ.λπ.) έρχεται να επιβεβαιώσει αυτές τις παλιές αντιλήψεις.

Για τον εγκέφαλό μας κάθε λέξη είναι μια διαδικασία σκέψεων, ορμονικών αλλαγών και ηλεκτρικής εκφόρτισης. Στο στόμα μπορεί να φαίνονται «εύκολες», για τον εγκέφαλό μας όμως είναι αληθινές. Όταν κάποιος λέει τη φράση «Είναι δύσκολο να το κάνω», το στόμα του τη διατυπώνει ως μια απλή διαπίστωση. Για τον εγκέφαλο ωστόσο είναι κάτι δεσμευτικό και δρα έτσι, ώστε να γίνεται πραγματικότητα. Στη φράση «Δεν είμαι καλά», ο εγκέφαλος συμπεριφέρεται σαν άρρωστος! Για κάθε λέξη όμως, εκτός από την έννοιά της, ο εγκέφαλος δημιουργεί ένα δίχτυ συνδέσεων με εικόνες και βιώματα που φέρει η ίδια και μας αφορά άμεσα. Όταν π.χ. λέμε τη φράση «Την πατήσαμε», ο εγκέφαλός μας μπορεί να τη συσχετίζει με μια εικόνα σύνθλιψης του εγώ μας ή με ένα παλιό δυσάρεστο βίωμα. Ακόμα και αν η διαπίστωσή μας αποδειχτεί εσφαλμένη (ότι δηλαδή δεν την πατήσαμε, ήταν λανθασμένες οι πληροφορίες), η φθορά που έχει συντελεστεί μέσα μας είναι ήδη μεγάλη. Αν πάλι η διαπίστωση είναι αληθινή, τότε δεν έχουμε πλέον το κουράγιο να αντιδράσουμε. Οι πετυχημένοι άνθρωποι προσέχουν τα λόγια όσο και τη δράση τους. Ξέρουν ότι είμαστε οι λέξεις μας και ως λογικά όντα έχουμε τη δύναμη που έχουν αυτές. Χρησιμοποιώντας τις νικάμε, πείθουμε, παρεξηγούμαστε, θυμώνουμε, μελαγχολούμε. Ας τις χρησιμοποιούμε με σύνεση.

Ο κραδασμός των λέξεων
Οι λέξεις έχουν πολλά επίπεδα δράσης. Ας δούμε πώς επιδρούν.

Το νόημα της λέξης Είναι το πιο προφανές επίπεδο δράσης της κατά το οποίο τη χρησιμοποιούμε για να συνεννοηθούμε, κωδικοποιώντας ήχους που την αποτελούν και στο σύνολό τους σημαίνουν κάτι. Το νόημα μιας λέξης, όμως, δεν περιορίζεται σ’ αυτό. Έχει και μια κρυμμένη δύναμη με βάση την ετυμολογία της. Π.χ., η λέξη «καταστροφή» αποτελείται από το πρόθεμα «κατά» και το ουσιαστικό «στροφή» και φτιάχνει ένα νοητικό αρχιτεκτόνημα που δείχνει πού μας οδηγεί («μας πήρε η κάτω βόλτα»). Άρα, με το νόημα των λέξεων χτίζουμε μια πραγματικότητα που μπορεί να είναι επικίνδυνη ή γεμάτη ενέργεια. Αντίθετα, η λέξη «αναγέννηση» αποτελείται από το πρόθεμα «ανά» και το ουσιαστικό «γέννηση» και παραπέμπει στην αναβίωση της ύπαρξης. Επομένως η «καταστροφή» και η «αναγέννηση», όταν προφερθούν, δημιουργούν μια κατεύθυνση μέσα στο χώρο, σηματοδοτούν πώς θα κινηθεί ο εγκέφαλός μας.

Το ενεργειακό φορτίο Οι λέξεις εκτός από το νόημά τους φορτίζονται και ενεργειακά. Σπανίως μια λέξη είναι «άχρωμη» και «άοσμη». Φέρει την ενέργειά μας. Μπορεί δηλαδή να είναι φορτισμένη και να κουβαλά την ψυχική μας κατάσταση (αγάπη, μίσος, λύπη, ενθουσιασμό, συμπάθεια, ειρωνεία κ.λπ.). Τα φωνήεντα και τα σύμφωνα δημιουργούν μια ζωντανή συχνότητα που διαπερνά το συνομιλητή μας. Αυτός ο κραδασμός ενδυναμώνεται από τα συναισθήματά μας, ανεξάρτητα από το νόημά της. Έτσι, μπορούμε να πούμε σε κάποιον «Σ’ αγαπώ πολύ» εκπέμποντας κραδασμό μίσους ή ειρωνείας. Ή να πούμε «Είσαι κακό παιδί» και να εκπέμπουμε παρ’ όλα αυτά στοργή και συμπάθεια. Τις λέξεις πρέπει να τις προφέρουμε με ενεργειακή δύναμη και δυναμικά, όχι αδιάφορα, αλλά και με συναισθηματική καθαρότητα. «Παν σώμα απορροφά τους παλμούς τους οποίους δύναται να εκπέμψει». Αυτό σημαίνει πως όταν φορτίζουμε μια λέξη αρνητικά και τη στέλνουμε σε κάποιον, κατ’ αρχήν την απορροφούμε εμείς. Οι λέξεις που πληγώνουν άλλους, έχουν αφήσει ψυχικές ουλές και πάνω μας.

Ο στόχος της λέξης Κάθε λέξη που προφέρουμε, εκτός από το νόημα και τον κραδασμό της, έχει και ένα στόχο. Οι στόχοι των λέξεων ποικίλουν: μπορεί να θεραπεύσουν, να χαλαρώσουν, να συκοφαντήσουν, να εκνευρίσουν, να περιφρονήσουν, να κινητοποιήσουν, να συγχωρήσουν κ.λπ. Όσο πιο καθαρός είναι ο στόχος στο νου μας και όσο πιο θετικό το περιεχόμενό τους, τόσο πιο κοντά είμαστε στη δύναμη του πρώτου λόγου.

Οι ζωντανές λέξεις

«Γεια σου, τι κάνεις;». Μια φράση χιλιοειπωμένη που τις περισσότερες φορές όμως μοιάζει νεκρή και άψυχη, χωρίς ενδιαφέρον. Οι λέξεις έχουν αξία όταν είναι ζωντανές, πάλλονται από ζωή και ενέργεια. Ας δούμε πώς μπορούμε να ζωντανέψουμε μια λέξη ή φράση.

Έχουμε ξεκάθαρο μέσα μας το στόχο της λέξης. Το τι θέλουμε να προκαλέσει προς τη θετική βέβαια κατεύθυνση (να θεραπεύσει, να παροτρύνει κ.λπ.) και βλέπουμε αυτόν το στόχο μπροστά μας σαν μια εικόνα που έχει ήδη πραγματοποιηθεί.

Επιλέγουμε τη λέξη ή τις λέξεις που περιγράφουν και αντιπροσωπεύουν αυτόν το στόχο άμεσα και απλά. Αν είναι σπάνιες ή αμφίσημες, μπορεί να προκαλέσουν σύγχυση. Και οι πιο απλές λέξεις, αν ζωντανέψουν, είναι αποτελεσματικές.

Φορτίζουμε τη λέξη συναισθηματικά. Νιώθουμε ότι οι λέξεις μας εκπέμπουν τον ψυχισμό μας. Τις βλέπουμε χρωματισμένες απ’ αυτά που νιώθουμε και σαν πρεσβευτές του εαυτού μας.

Εκφέρουμε σωστά τις λέξεις. Η εκφορά παίζει σημαντικό ρόλο, γιατί θα δημιουργήσει τον κραδασμό επίδρασης στο συνομιλητή μας. Πρέπει να είναι: Καθαρή, χωρίς «μασήματα» των φθόγγων, και αργή, ώστε να ακουστούν και να δονήσουν τα φωνήεντα. Ρυθμική. Οι φράσεις δεν πρέπει να έχουν χασμωδίες (π.χ. εεε ή χμμμ) ή δισταγμούς, κομπιάσματα, ακραίες παύσεις. Πρέπει να βγαίνουν αβίαστα. Με διακύμανση της φωνής. Για να φορτιστεί μια λέξη, απαιτούνται διακυμάνσεις της φωνής, δονήσεις ενδυνάμωσης. Αν πούμε τις σημαντικές λέξεις μας επίπεδα, άχρωμα, δεν εκπέμπουν την κρυμμένη τους δύναμη. Τονίζουμε τη συλλαβή με τον τόνο. Αφήνουμε τα φωνήεντα να αντηχήσουν, τα σύμφωνα να κρατούν τον ξεχωριστό ήχο τους. Π.χ. η φράση «Σ’ αγαπώ» στην κραδασμική της μορφή είναι «Σσσσ’ ααγαπώωω». Το σ και το α στην αρχή είναι τονισμένα, δίνοντας μια δυναμική στη λέξη. Το ω, τονισμένο στο τέλος, κρατάει μια αντήχηση σαν να παρατείνεται. Ένα τέτοιο «σ’ αγαπώ» «εμβολίζει» το δέκτη.

Επαναλαμβανόμενη. Μια λέξη δυναμώνει αν την επαναλάβουμε αρκετές φορές σε πολλές φράσεις. Η επανάληψή της δημιουργεί μια κραδασμική «οδό», που της δίνει βάθος, τη χαράζει στο μυαλό του συνομιλητή μας. Η ώθηση της λέξης.

Τέλος, εκπέμπουμε τη λέξη «ωθώντας» την στο συνομιλητή μας σαν να τη σπρώχνουμε. Δεν τη λέμε απλώς, αλλά τη βλέπουμε να γεφυρώνει το κενό ανάμεσά μας.

Από τον Γιάννη Ανδριανάτο-Εκπαιδευτή Ρητορικής – Διαλεκτικής
Το άρθρο αναρτήθηκε στο womenonly.gr